Depo, antrepo, gümrüklü sahaları içeren; gıda ve gıda dışı ürünleri muhafaza eden ve dağıtan kuruluşlar olarak kesinlikle profesyonel bir pest kontrol hizmetine ihtiyaç duyarlar.
Kapsadıkları alanın büyük olması kontrol çalışmalarının sonuçlarını almakta beklenenden daha fazla süre beklemeyi gerektirmektedir. Bunun yanında kapıların büyük ve geniş olması, mal kabul/sevk işlemlerinin uzun sürmesi nedeniyle kapıların uzun süre açık kalması alışılmış zararlı sorunlarına kuş sorununu da eklemektedir. Büyük depoların çatı yapılarının dizaynı çoğunlukla kuşların konup, yuva yapabilecekleri özellikleri fazlasıyla taşımaktadır.
Malın depoda tutulma süresi ne kadar kısa olursa olsun, lojistik işletmelerinde kemirgenler olduğu kadar kuşlara karşı da mücadele etmek gerekmektedir. Gıda işletmelerinin kendi ürünleri için tedarikçi zincirlerinde yaptığı geliştirme çalışmaları ve “Kuş Gribi” nin tetiklediği hassasiyet ciddi lojistik kuruluşlarının neredeyse tamamının pest kontrol uygulamalarına geçmesine neden olmuştur.
Depolama alanlarında, depolanan ürün ne olursa olsun çok önemli bazı kuralların etkin bir pest kontrolün sürdürülmesi bakımından hayata geçirilmesi zorunludur. “İyi Depolama Kuralları”ndan bir tanesi olan bu kural: ürünlerin duvardan yaklaşık 50 cm. mesafede istif edilmeleriyle ilgilidir. Bu kural hayata geçirilmediği zaman özellikle sağlıklı bir kemirgen kontrolü sürdürmeniz mümkün değildir. Duvara temasla yaşanan sorun sadece pest kontrol izleme aparatlarının yerleştirilmesi ve gözlem alanlarını kapatması değildir; AIB, BRC gibi ülkemizde de yaygın bir çok standart, mevcut yönetmelikler de aynı noktayı bir GMP kuralı olarak işaret etmektedirler. Bu basit ama temel kuralın sahadaki karşılığı ise, maalesef arzulanan düzeyde değildir. Etkin bir pest kontrol ile bir çok müşterisinin pest kontrol ihtiyacına aynı anda cevap verecek olan lojistik kuruluşlarının sağlayacakları katkının başında tüm “yer darlığı” gerekçelerine rağmen bu gelmektedir.
Zemin hizasındaki, kapı altı ve kenarları dahil, yalıtım ve kurallara uygun istifleme düzeni kemirgen kontrolü için; çatı ve yan duvarlarda açıklıkların giderilmiş olması ile kapıların gereksiz açık kalmasının önlenmemiş olması ise kuş kontrolü için atılmış en önemli adımlardır ve bu görevler lojistik kuruluşlarının öncelikli görevleridir.
Büyük depolama ünitelerinin çalışma güvenliğini sağlamak yanında, çevre emniyeti açısından dış çevrede kuvvetli ışıklandırmalara ihtiyaçları vardır. Söz konusu temel ihtiyaçlar karşılanırken, etrafı aydınlatan spot lambaların özellikle geceleri uçucu haşereleri çektiği bilinmelidir. Sevk kapıları yakınındaki lambaların mümkün ölçüde yere doğru bakması; yan ve karşıya doğru bir açıyla aydınlatma yapmaması gerekmektedir. Işık ne kadar uzaktan görünürse o kadar fazla haşereyi kendine doğru çekebilecektir. Bu konuda yapılan profesyonel önerilerden bir tanesi de, böcekler için daha az çekici olan “sodyum buharlı” aydınlatma aparatlarının kullanılmasıdır.
Protek lojistik kuruluşlarında pest kontrol yaparken, diğer alanlardaki çalışmalarına benzeyen ve aşağıdaki sırayı izleyen adımları atar.
- Lojistik yöneticilerinden yaşanmış zararlı sorunları, daha önce alınan önlemler ve sonuçları öğrenilir.
- Depolanan ürünlerin risk durumları, özellikleri beraberce saptanarak hassas koruma gerektiren ürünler ve bölümleri tespit edilir.
- Deponun bir krokisi çıkartılarak veya temin edilerek üzerinde saptanan bu noktalar gösterilir.
- Bunun için depo dışarısında ve içerisinde ayrıntılı bir inceleme yapılır.
- Kurulacak sistem ve alınacak önlemler konusunda lojistik yöneticileri ile anlaşılır.
- Bu yöntemler en az kimyasalı içerecek şekilde, diğer yöntemlerin de birlikte ele alındığı IPM stratejisine uygun olacaktır.
- Deponun küçük bir bölümünde dahi gıda ürünü depolanıyorsa; hatta depolama olasılığı varsa depo alanlarında içinde fare zehiri bulunduran yem istasyonları kullanılmaz.
- Deponun iç alanlarındaki kemirgen kontrolü toksik materyal barındırmayan yöntemlerle izlenir ve kontrol edilir.
- Sadece deponun dış çevresinde ve gerekiyorsa çit boyunda zehirli yemler içeren sabitlenmiş yem istasyonları (Bait-House) kullanılarak bir izleme sistemi oluşturulur.
- Depolanan ürünlerin özelliklerine göre, depo alanlarında, tespit edilen her zararlıyı izleyebilecek monitörler kullanılır.
- Bunlardan en yaygın olanlardan bir tanesi taneli tahıl ürünlerinde ve unlu mamullerde feromonlu güve tuzaklarının kullanılmasıdır.
- Her bir izleme aparatı için ayrı bir form oluşturularak, saptanan uygun periyotlarda gerekli takipler yapılır ve formlara işlenir. Kontrol periyotlarının ayda 1 kez olması gibi bir kural yoktur.
- Tespit edilen risk, ürünün özelliği, lojistik kuruluşunun bağlı olduğu standartlar, denetlenme kriterleri bu sıklığı ayda birden her güne kadar sıklaştırabilir.
- Protek, kuş kontrolü konusunda tespitler yapar, önerilerde bulunur. Kuş kontrol aparatları pahalı, montaj işçiliği zordur.
- Önerilen yalıtıma ilişkin iyileştirmeler genellikle kısa sürede hayata geçirilemez ve yine yüksek harcamalar gerektirirler. Bu gerçeklerden yola çıkarak, Protek kuş kontrolü konusunda gerekli eğitimi sağlar; bilgi alışverişinde bulunur. Kararlaştırılan yöntemlerden sonra aparatların temininden montaja kadar her türlü desteği sağlar.
- Ülkemizde geçerli yasaların, müşteri taleplerinin ve denetçilerin ihtiyaçlarını karşılayacak dokümantasyon oluşturularak pest kontrol dosyası hazırlanır.
- Protek, pest kontrol faaliyetlerinin bir parçası olarak depo personeline “Ürün Güvenliği ve Pest Kontrol” eğitimi verir.